⚖️ บทนำ

เซ็นสัญญาไปแล้วแต่ไม่เข้าใจในเนื้อหา สัญญานั้นยังใช้ได้หรือไม่?หรือการเซ็นลายเซ็นเปล่าในกระดาษ จะทำให้เกิดสัญญาหรือไม่?

การแสดงเจตนาที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดสัญญาคืออะไรบทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจอย่างเป็นระบบ

⚖️ การแสดงเจตนาคืออะไร

การแสดงเจตนา คือ การกระทำที่มุ่งให้เกิดผลทางกฎหมาย เช่น การทำนิติกรรมสัญญาหากการแสดงเจตนาเป็นไปโดยถูกต้องตรงกันนิติกรรมย่อมสมบูรณ์ตามมาตรา 149 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งมุ่งผลในการ ก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

แต่หากการแสดงเจตนาไม่ตรงกันอาจทำให้นิติกรรมตกเป็น “โมฆะ” หรือ “โมฆียะ” แล้วแต่กรณี เช่น

• การแสดงเจตนาลวง (มาตรา 155)

• นิติกรรมอำพราง (มาตรา 154)

⚖️ ประเภทของการแสดงเจตนา

การพิจารณาว่าสัญญามีผลหรือไม่? ต้องดูว่าการแสดงเจตนาของคู่สัญญาตรงกันหรือไม่ หากไม่ตรงกัน อาจทำให้สัญญาไม่สมบูรณ์ได้

⚖️ 1) การแสดงเจตนาโดยสำคัญผิด

คือ การเข้าใจผิดในสาระสำคัญของนิติกรรม แบ่งเป็น 3 กรณีหลัก

• สำคัญผิดในลักษณะของนิติกรรม เช่น คิดว่าเป็นสัญญาเช่า แต่จริงเป็นสัญญาซื้อขาย

• สำคัญผิดในตัวบุคคล เช่น เข้าใจว่าทำสัญญากับบุคคลหนึ่ง แต่แท้จริงเป็นอีกคน

• สำคัญผิดในทรัพย์สิน เช่น เข้าใจว่าซื้อที่ดินแปลงหนึ่ง แต่ได้อีกแปลง

รวมถึงความสำคัญผิดใน “คุณสมบัติ” เช่น

• บุคคล (เชื่อว่ามีใบอนุญาต แต่ไม่มี)

• ทรัพย์ (เข้าใจว่าเป็นของแท้ แต่เป็นของปลอม)

⚖️ ข้อสำคัญ

หากความสำคัญผิดเกิดจากความประมาทเลินเล่อ ส่งผลให้อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไม่ได้

⚖️ 2) การแสดงเจตนาเพราะถูกฉ้อฉล

คือ การถูกหลอกลวงด้วยข้อความเท็จ หรือปกปิดความจริงเพื่อจูงใจให้ทำนิติกรรม แบ่งเป็น

• ฉ้อฉลโดยคู่สัญญา

• ฉ้อฉลโดยบุคคลภายนอก (ผู้ถูกทำกลฉ้อฉลต้องรู้หรือควรรู้)

⚖️ ข้อสังเกต

• การนิ่งเฉย อาจเป็นฉ้อฉลได้ (ต้องพิสูจน์)

• หากทั้งสองฝ่ายต่างฉ้อฉลกัน ยกขึ้นต่อสู้ไม่ได้อีกฝ่ายไม่ได้

⚖️ 3) การแสดงเจตนาเพราะถูกข่มขู่

เป็นการทำให้อีกฝ่ายเกิดความกลัวจนต้องยอมทำนิติกรรม ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้

• เป็นภัยใกล้จะถึง หมายความถึง ภัยที่กำลังจะเกิดในปัจจุบัน ไม่ใช่ในอนาคตอันห่างไกล

• มีความร้ายแรง ต้องถึงขนาดถ้ามิได้มีการข่มขู่คงไม่ทำนิติกรรมขึ้น

• ทำให้เกิดความกลัวจริง อันเกิดจากการข่มขู่

• เกี่ยวข้องกับการทำนิติกรรม การข่มขู่ต้องมุ่งประสงค์ให้ทำนิติกรรมตามที่ผู้ข่มขู่ต้องการ

⚖️ หมายเหตุ การใช้สิทธิตามกฎหมายปกติ ไม่ถือเป็นการข่มขู่
ผมขอสรุปความแตกต่างของการ สำคัญผิด กลฉ้อฉล ข่มขู่ไว้ ณ ตารางด้านล่างนี้